Arkadaşlar Canakkalesehitleri.org sitesinde 2007 yılına ait takvim var harika bir çalışma.
Çanakkale savaşı hakkında bilinmeyenlerde Canakkale.gen.tr sitesinde şöyle yazılı; Osmanlı Donanmayı Hümayunu, II: Abdülhamit’in kararıyla, 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı’ndan beri çürümeye terkedilmiş bir durumdaydı. Bunda, Sultan Abdülaziz’in çok önem vererek kurduğu donanmanın tehdidiyle tahttan indirilmesi ve Abdülhamit’in “benim de başıma gelirse” düşüncesi büyük etken olmuştur. 1903 yılında İngiltere’ye bu konuda bilgi veren Kraliyet Armadası Birinci Lordu Earl Selbourne, Türk donanması için “Mevcut bile değil.” demişti.
Osmanlı Devleti’nin donanma açısından güçlenmesi gerekiyordu. Yunanistan da donanmasını güçlendirmeye çalışan bir başka devletti. 1900’lerin başında denizlerde üstün olmak her şeyden önemliydi. Çünkü kara yolları henüz o kadar gelişmiş değildi.
Yine aynı dönemde İngilizler tarafından “drednot” tipi gemiler geliştirilmişti. Bu tip gemiler daha hızlı hareket edebiliyorlardı, yüzen bir filo gibiydiler, fakat yeni deneniyorlardı.
1911 yılı baharında, Arjantin ile amansız bir deniz çekişmesi yaşanırken Brezilyalılar dünyanın en büyük savaş gemisine sahip olmak istiyorlardı. Bu amaçla Brezilya, İngiltere’nin Newcastle kentindeki Armstrong şirketine bir drednot siparişinde bulundu ve adını Rio de Janeiro koydu.
1913’e gelindiğinde Brezilya ile Arjantin arasındaki sorunlar giderilmişti. Brezilya’nın 1913 Temmuzuna kadar yaptığı düzenli ödemeler bu tarihten sonra kesildi. Brezilya gemiyi almaktan vazgeçmişti. Armstrong şirketi çok fazla telaşlanmamıştı çünkü gemiyi alacak biri mutlaka bulunacaktı.
Osmanlı Devleti, İngiltere’ye kırka yakın irili ufaklı gemi siparişinde bulunmuştu. Başlangıç için o günün parasal karşılığı dört milyon sterline iki drednot ısmarlanmıştı. Biri Reşadiye olacak drednotlardan diğeri ise Sultan Osman I adıyla alınacaktı.
Sultan Osman gemisi, Yunanlıların da katıldığı ihalede Osmanlı Devleti tarafından alınan Rio adlı gemiydi. Süvarisinin kimliği bile saptanmıştı: Hamidiye’nin efsanevi kahramanı Rauf Bey.
Bu gemilerin alınabilmesi için yeterli bütçe olmadığından geniş çapta bir bağış kampanyası düzenlenmişti. O zamanın olanaklarıyla kahvelerde, halkın toplu olarak bulunduğu yerlerde, müsamere ve eğlencelerde sürekli olarak para toplanıyordu.
Bayram gibi vesilelerle öğrencilerin ellerine kumbaralar veriliyor ve bu kumbaralarla para topluyorlardı. Önemli para yardımlarında bulunanlara “Donanma İane Madalyası” adı altında bir de madalya veriliyordu.
Fakat işler umulduğu gibi gitmiyordu. Osmanlı Devleti’nin Birinci Dünya Savaşı’na Almanya ile sürüklendiği bu günlerde İngiltere, gemileri verip vermemekte tereddüt ediyordu.
27 Temmuz 1914’te Reşit Paşa vapuru ile Sultan Osman’ı teslim almak üzere, Bahriye Nazırlığı’nı ve Osmanlı Devleti’ni temsilen Rauf Bey Newcastle’a varmıştır.
Churchill, Sultan Osman’a el koymanın çok büyük bir diplomatik karmaşaya neden olacağını bilmektedir. Ancak İngiliz donanmasının önüne çıkabilecek böylesi bir gemiyi teslim etmek de istememektedir.
Ve 3 Ağustos 1914’te Churchill’in açıklaması ile Sultan Osman ve Reşadiye’ye el konduğu resmî olarak açıklanmıştı.
Rauf Bey anılarında şöyle diyordu:
“Geminin son taksiti olan yedi yüz bin lira da ödenmişti. İşleri bir an önce bitirmek için denemelerin bir kısmından vazgeçerek fabrika ile 2 Ağustos 1914 günü geminin bize teslimi konusunda anlaşmıştık. Fakat parayı verişimizin ertesi günü için kararlaştırılan sancağımızı çekme töreni zamanından yarım saat önce İngilizler Sultan Osman’a el koydular.”
“Gerektiği şekilde şiddetle protesto edildiyse de kimse oralı olmadı…”
Bu gemiler, paraları ödendiği hâlde teslim edilmemiş, paraları ise iade edilmemiştir.
Sultan Osman gemisi derhal İngilizleştirildi ve ismi “Agincourt” olarak değiştirildi. Reşadiye ise “Erin” ismini aldı.
Reşadiye’nin Erin’e dönüşünü gösteren çizimler.
Fakat Reşadiye’nin kaderi oldukça hazin oldu. 22 Ağustos’ta seyre hazır olan geminin denenmesinde silahlarının iyi çalışmadığı görüldü. 26 Ağustos 1914’te onarım için çekildi.
Başarısız bir gemi olarak bir daha kimseye satılamadı ve 1922 yılında gemi sökücüler tarafından parçalanmaktan kendisini kurtaramadı.